Jak robić na szydełku? Poradnik dla początkujących krok po kroku

Jak robić na szydełku? Wystarczy pętla na trzonku, narzut nitki i kilka powtarzalnych ruchów, które opanujesz podczas jednego popołudnia. Dzianina szydełkowa zużywa o 25–30% więcej włóczki niż robótka na drutach, więc pierwsze próby wykonaj tanią bawełną lub akrylem. Ten artykuł prowadzi Cię od węzła startowego po pierwszy gotowy projekt.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

• Na start wystarczą szydełko 4–5 mm, jasna włóczka średniej grubości, nożyczki i igła do zszywania.
• Każda robótka zaczyna się od węzła startowego, łańcuszka i pierwszego rzędu oczek ścisłych.
• Wysokość oczka zależy od liczby narzutów, czyli przełożeń nitki nad szydełkiem.
• Próbka wykonana przed projektem pokazuje, czy rozmiar szydełka pasuje do włóczki.
• Typowe błędy, takie jak ściągnięty dół robótki czy zmieniająca się liczba oczek, da się naprawić prostymi nawykami.

Jak robić na szydełku krok po kroku od pierwszego oczka?

Poniższa instrukcja jest napisana dla osób praworęcznych. Jeśli jesteś leworęczna, wykonuj opis bez zmian, tylko zamień ręce miejscami. Zdjęcia i schematy oglądaj wtedy w lustrzanym odbiciu.

Jak wykonać węzeł startowy, czyli pierwszą pętlę na szydełku:

1. Zostaw około 15 cm wolnego końca nitki i ułóż ją w kształt litery X, a koniec włóczki ma leżeć na wierzchu.
2. Wsuń szydełko pod nitkę w miejscu skrzyżowania, zahacz główką o nitkę prowadzoną od kłębka i przeciągnij ją przez pętlę.
3. Pociągnij za oba końce, aż pętla obejmie trzonek szydełka. Powinna się swobodnie przesuwać, bez luzu i bez zaciskania.

Jak wykonać łańcuszek, czyli podstawę każdej robótki:

1. Trzymaj węzeł startowy kciukiem i palcem wskazującym lewej ręki, a nitkę z kłębka przepuść przez palce tej samej ręki.
2. Zahacz nitkę główką szydełka od tyłu do przodu. Ten ruch nazywa się narzutem.
3. Przeciągnij nitkę przez pętlę znajdującą się na szydełku. Powstaje pierwsze oczko łańcuszka.
4. Powtarzaj kroki 2–3, aż uzyskasz 16 oczek. Nie licz pętli, która jest aktualnie na szydełku.
5. Sprawdź łańcuszek. Z przodu widać rządek małych V, a z tyłu poziome wypukłe nitki. Te nitki tworzą tzw. garb, w który wkłuwasz się później.

Jak wykonać pierwszy rząd oczek ścisłych:

1. Wbij szydełko w drugie oczko łańcuszka licząc od szydełka, pod obie nitki tworzące V.
2. Zrób narzut i przeciągnij nitkę przez oczko łańcuszka. Na szydełku masz teraz dwie pętle.
3. Zrób kolejny narzut i przeciągnij nitkę przez obie pętle naraz. Pierwsze oczko ścisłe jest gotowe.
4. Wbijaj szydełko w kolejne oczka łańcuszka i powtarzaj kroki 2–3, aż dojdziesz do końca. Powinnaś mieć 15 oczek.
5. Policz oczka. Jeśli liczba się zgadza, wykonaj jedno oczko łańcuszka na zwrot, obróć robótkę i pracuj kolejny rząd w górze oczek poprzedniego rzędu.

Gdy po pierwszym rzędzie oczka są nierówne, to normalne. Ręka potrzebuje kilkuset ruchów, żeby wyrobić stały rytm. Wiele moich kursantek przy pierwszej próbce pruło robótkę trzy albo cztery razy, a mimo to po jednym wieczorze miały równy kwadrat.

Jakie szydełko i włóczkę wybrać na początek?

Do nauki dobierz szydełko 4–5 mm i gładką włóczkę średniej grubości w jasnym kolorze. Jasna barwa pokazuje strukturę oczek, a gładka nitka nie rozwarstwia się przy wkłuwaniu. Dobrze sprawdza się bawełna lub akryl o grubości określanej w standardzie Craft Yarn Council jako kategoria 4, czyli worsted albo aran.

Rozmiar z banderoli włóczki jest tylko punktem wyjścia. Właściwe jest to szydełko, które daje oczekiwaną gęstość splotu. Gdy kupujesz szydełko, kieruj się wyłącznie milimetrami, ponieważ oznaczenia literowe z USA bywają niespójne między producentami, a japońskie szydełka mają własną numerację (7/0 to 4 mm, 10/0 to 6 mm).

Wskazówka: Kup dwie różne włóczki w cenie jednego większego motka. Gdy jedna się pruje, a druga nie, szybko zobaczysz, która pasuje do Twojej ręki.

Szydełka różnią się też kształtem główki. Typ inline ma szyjkę równą trzonkowi, natomiast typ tapered ma szyjkę zwężoną. Zmiana typu szydełka przy tym samym rozmiarze potrafi wyraźnie zmienić wielkość oczek, więc przy wymianie narzędzia wykonaj nową próbkę.

Jak trzymać szydełko i prowadzić nitkę?

Szydełko trzymaj jak długopis albo jak nóż, wybierz uchwyt wygodniejszy dla nadgarstka. W obu wariantach kciuk i palec wskazujący spoczywają na płaskim fragmencie trzonka.

Nitkę prowadź przez lewą rękę według poniższego schematu:

1. Przełóż nitkę między palcem małym a serdecznym od tyłu do przodu.
2. Przeprowadź ją pod serdecznym i środkowym, a nad wskazującym.
3. Kciukiem i palcem środkowym lub wskazującym przytrzymuj robótkę tuż pod szydełkiem.
4. Lekko rozsuwaj palec wskazujący, kiedy potrzebujesz więcej nitki, i dociskaj mały palec, gdy chcesz ją naciągnąć.

Napięcie powstaje z dwóch ruchów jednocześnie – szydełko idzie do przodu, a druga ręka kontrolowanie cofa nitkę. Pętla robocza, czyli ta aktualnie leżąca na szydełku, powinna mieć wysokość trzonka. Zbyt ciasna pętla utrudnia kolejne wkłucia i robi sztywną dzianinę. Zbyt luźna daje nierówne, dziurawe oczka.

Wskazówka: Jeśli nitka ciągle wyślizguje się z palców, owiń ją dodatkowo wokół małego palca. Taki dodatkowy zwój zwiększa tarcie i stabilizuje napięcie.

Jak zrobić oczko ścisłe, półsłupek i słupek na szydełku?

Różnica między tymi oczkami wynika z liczby narzutów i etapów zamykania pętli. Im więcej narzutów, tym wyższe oczko.

Jak wykonać słupek:

1. Zrób narzut przed wkłuciem.
2. Wbij szydełko w oczko podłoża, zrób narzut i przeciągnij nitkę przez oczko. Na szydełku są trzy pętle.
3. Zrób narzut i przeciągnij nitkę przez dwie pierwsze pętle.
4. Zrób kolejny narzut i przeciągnij nitkę przez dwie ostatnie pętle.

Półsłupek nawijany wykonaj tak samo do trzeciego punktu, a potem zamknij wszystkie trzy pętle jednym narzutem. Dla podwójnego słupka zrób dwa narzuty przed wkłuciem i zamykaj pętle trzy razy po dwie.

Nazewnictwo oczek różni się między krajami. Amerykańskie single crochet to brytyjskie double crochet, a w Polsce zwykle oczko ścisłe. W starszych polskich źródłach ten sam ścieg nazywa się półsłupkiem. Dlatego zanim zaczniesz wzór, sprawdź legendę, bo skrót dc w jednym opisie oznacza słupek, a w drugim oczko ścisłe.

Osoby szyjące na maszynie lub ręcznie często dostrzegają, że dzianina i tkanina zachowują się zupełnie inaczej. Różnice dobrze pokazuje poradnik o tym, jak szyć dzianinę, gdy chcesz później połączyć szydełkowe elementy z gotowym materiałem.

Jak zrobić łańcuszek początkowy i łańcuszek zwrotny, żeby brzegi były równe?

Łańcuszek początkowy zwykle jest ciaśniejszy niż kolejne rzędy, więc dół robótki się ściąga. Można temu zapobiec na dwa sposoby:

• Wykonaj łańcuszek szydełkiem większym o 0,5–1 mm niż to, którym pracujesz dalej.
• Zastosuj technikę foundation single crochet, w której oczko łańcuszka i pierwsze oczko ścisłe powstają jednocześnie. Pierwszy rząd od razu jest elastyczny.

Wkłuwanie w garb z tyłu łańcuszka daje brzeg identyczny z górą ostatniego rzędu. Przydaje się to, gdy krawędź ma zostać bez obróbki.

Łańcuszek zwrotny to oczka łańcuszka wykonane na początku rzędu, zanim obrócisz robótkę. Zastępuje pierwsze oczko następnego rzędu i podnosi nitkę na jego wysokość. Wzór decyduje, czy liczysz go jako oczko.

Brak konsekwencji w tym zakresie jest częstą przyczyną zwężania lub rozszerzania prostokątnych elementów. Przy słupkach łańcuszek na zwrot zostawia dziurę przy krawędzi. Wyeliminujesz ją, zastępując łańcuszek słupkiem bez łańcuszka (chainless starting double crochet) albo słupkiem z oczek ścisłych ułożonych w pionie (stacked single crochet).

Wskazówka: Po każdym rzędzie policz oczka i zaznacz pierwsze oraz ostatnie oczko znacznikiem. Błąd w liczbie wychwycisz od razu, a nie dopiero po pięciu rzędach.

Jak zrobić próbkę i sprawdzić wskaźnik splotu w szydełkowaniu?

Próbka to kawałek dzianiny wykonany tą samą włóczką, tym samym szydełkiem i tym samym splotem co projekt. Dzięki niej sprawdzasz wskaźnik splotu (gauge), czyli liczbę oczek na szerokość i rzędów na wysokość.

Jak wykonać próbkę i ją zmierzyć:

1. Zrób łańcuszek na około 15 cm szerokości i pracuj przez około 15 cm wysokości.
2. Rozprostuj próbkę lub zblokuj ją tak, jak planujesz pielęgnować gotowy wyrób.
3. Połóż linijkę w środku próbki, daleko od brzegów, i policz oczka na 10 cm szerokości.
4. Policz rzędy na 10 cm wysokości.
5. Porównaj wynik ze wzorem.

Jeśli masz za mało oczek na 10 cm, oczka są za duże, więc zmniejsz szydełko. Jeśli masz ich za dużo, zwiększ szydełko. Zmiana narzędzia zmienia jednak także wysokość rzędów, sztywność i zużycie włóczki, dlatego przy ubraniach sprawdzaj szerokość i wysokość osobno.

Dopasowanie wysokości rzędów przy prawidłowej szerokości poprawisz świadomym wyciąganiem wyższych lub niższych pętli bez zmiany szydełka. Wielkość oczka zależy głównie od tego, na jakiej części trzonka formuje się pętla.

Na wskaźnik wpływa też sama włóczka. Mocno skręcone nici dają wyraźną strukturę i stabilny materiał, a luźne lub jednokordowe mogą puchnąć i zmieniać wymiary po praniu.

Jak działają zwiększenia i zmniejszenia oczek w szydełkowaniu?

Zwiększenie to wykonanie dwóch lub więcej oczek w jednym oczku podłoża. Zmniejszenie łączy oczka, żeby zwęzić formę. Oba zabiegi kształtują płaską powierzchnię albo bryłę.

W okręgu zwiększenia rozłożone równomiernie dają płaski krążek. Skupione w kilku miejscach tworzą wielokąt z widocznymi kątami. Jeśli w każdym okrążeniu umieszczasz je nad poprzednimi, linie zwiększeń robią się wyraźne. Przesuwaj zwiększenia o kilka oczek w kolejnych okrążeniach, żeby naprężenia się rozproszyły, a krzywizna była gładka.

W amigurumi, czyli szydełkowych figurkach, liczba oczek w okrążeniu określa kształt:

• Stała liczba oczek tworzy walec.
• Regularne zwiększenia rozszerzają formę.
• Regularne zmniejszenia ją zwężają.

Zbyt szybkie zmniejszanie daje ostre załamanie, a zbyt wolne wydłużony stożek. Zmniejszaj oczka przed mocnym wypchaniem elementu, bo wypełnienie rozciąga oczka i pokazuje przerwy.

Jak wykonać niewidoczne zmniejszenie:

1. Wbij szydełko w przednią pętlę pierwszego oczka, bez narzutu.
2. Wbij je w przednią pętlę drugiego oczka. Na szydełku są trzy pętle.
3. Zrób narzut i przeciągnij nitkę przez dwie przednie pętle. Na szydełku zostają dwie pętle.
4. Zrób kolejny narzut i przeciągnij nitkę przez obie pętle jak w zwykłym oczku ścisłym.

Ta metoda działa po prawej stronie robótki w okrążeniu, ponieważ na odwrocie zostają nieprzerobione tylne pętle. W płaskich elementach dwustronnych wygląda nieestetycznie.

W amigurumi liczy się gęstość materiału. Wybierz szydełko mniejsze niż sugeruje banderola włóczki, żeby wypełnienie nie prześwitywało. Ciekawy efekt daje także przeciągnięcie nitki od dołu (yarn under), które tworzy mniejsze oczka w kształcie litery X. Zbyt małe szydełko zwiększa tarcie i męczy dłoń, więc dobieraj je tak, żeby praca nie wymagała nadmiernej siły.

Przy okrążeniach łączonych oczkiem ścisłym szew stopniowo przesuwa się ukośnie. W spiralach zmiana koloru daje widoczny schodek, który zlikwidujesz, kończąc kolor oczkiem ścisłym.

Jak czytać wzory i schematy szydełkowe oraz ich skróty?

Wzór czytaj od ustalenia systemu nazw, czyli sprawdzenia, czy autor używa terminologii amerykańskiej (US), czy brytyjskiej (UK). Ten sam skrót dc może znaczyć słupek w opisie amerykańskim i oczko ścisłe w brytyjskim. Podobnie gauge w terminologii amerykańskiej odpowiada tension w brytyjskiej.

Znaki w opisie mają określone znaczenie:

• Gwiazdka – oznacza powtarzanie fragmentu instrukcji, na przykład „powtórz od gwiazdki do końca rzędu”.
• Nawias okrągły lub kwadratowy – obejmuje grupę czynności wykonywaną określoną liczbę razy.
• Liczba na końcu rzędu w nawiasie – podaje, ile oczek powinnaś mieć po zakończeniu rzędu.

Instrukcja „w przestrzeń z łańcuszka” oznacza wkłucie pod cały łuk, a nie w pojedyncze oczko łańcuszka. Wkłucie w jedno oczko zmienia liczbę punktów podparcia i skręca wzór. W wzorach z przestrzeniami licz oczka, grupy, łuki i przestrzenie.

Przy okazji nauki czytania opisów przyda się wiedza, jak działają instrukcje w innych technikach. Podobną logikę zapisu znajdziesz w tekstach o tym, jak szyć na drutach, choć nazwy i symbole są tam inne.

Jak szydełkować w tylną i przednią pętlę oraz robić oczka reliefowe?

Standardowo wkłuwasz szydełko pod obie pętle górnej części oczka, która wygląda jak litera V. Praca w jedną z nich zmienia fakturę i elastyczność dzianiny.

Przerabianie wyłącznie tylnej półpętli daje elastyczny ściągacz. Natomiast praca w tzw. trzecią pętlę, leżącą poziomo za półsłupkiem, tworzy wzór łudząco podobny do dzianiny drutowej.

Oczka reliefowe zagęszczają materiał i mogą zmieniać jego szerokość, więc po ich zastosowaniu wykonaj nową próbkę.

Jak szydełkować kolorami i zmieniać kolor włóczki?

Kolor zmieniaj podczas ostatniego przeciągnięcia nitki poprzedniego oczka. Oczko zaczyna się kolorem A, a kończy kolorem B, więc górna pętla nowego oczka ma właściwą barwę i granica nie przesuwa się optycznie.

Wybór techniki zależy od długości odcinków i grubości materiału:

• Tapestry crochet – nieużywana włóczka biegnie wewnątrz oczek, dzięki czemu powstaje zwarta, często dwustronna tkanina. Zwiększa to grubość dzianiny i może powodować prześwitywanie koloru spodniego.
• Stranded colorwork – nieużywana nitka biegnie luźno z tyłu robótki. Materiał jest lżejszy, natomiast długie odcinki mogą się zaczepiać.
• Intarsja – każdy blok koloru ma osobny kłębek. Jest to rozwiązanie na długie odcinki, a na granicy kolorów skręć nitki, żeby nie powstała pionowa dziura.

Najczęstszy błąd to zbyt mocne napinanie nitki prowadzonej. Powoduje marszczenie, zwężanie wzoru i nierówne krawędzie. Zostaw jej luz na tyle duży, żeby rozłożona robótka zachowała szerokość. Przy wzorach pikselowych używaj oczek ścisłych, ponieważ dają najbardziej regularną siatkę.

Jak blokować robótki szydełkowe z wełny, bawełny i akrylu?

Blokowanie to rozluźnienie naprężeń wilgocią lub parą oraz wysuszenie robótki w przypiętym kształcie. Poprawia krawędzie, stabilizuje wymiary i ujawnia strukturę splotu.

Gorące żelazkie przyłożone bezpośrednio do akrylu może trwale stopić lub spłaszczyć włókna. Akryl można też trwale zmiękczyć i wyrównać parowaniem (tzw. killing acrylic). Zabieg jest nieodwracalny i zmienia układanie się dzianiny, więc wykonaj go najpierw na próbce.

Szydełkowanie przypomina w tym względzie szycie, w którym także liczy się dobór metody do materiału. Podobne dylematy opisuję w tekście o tym, jak szyć ubrania, gdzie dobór włókna wpływa na sposób prasowania i pielęgnacji.

Jak połączyć elementy szydełkowe i sprawdzić jakość pracy?

Przy łączeniu elementów liczy się zgodność długości krawędzi. Jeśli jedna krawędź ma więcej oczek, rozłóż je równomiernie podczas zszywania, zamiast dopasowywać punkt do punktu.

Jak wykonać solidne łączenie:

1. Ułóż oba elementy prawymi stronami do siebie i przypnij końce oraz środek.
2. Przypnij kolejne punkty, rozdzielając nadmiar oczek równomiernie.
3. Zszyj igłą z dużym uchem, przechodząc przez oczka obu elementów.
4. Wplataj końcówki nitek w różnych kierunkach, przechodząc przez oczka, a nie przeciągając nitki wzdłuż jednej linii.
5. Wzmocnij miejsca naprężeń dodatkowym rzędem oczek ścisłych, podszewką albo taśmą konstrukcyjną.

Kontrolę jakości prowadź w tej kolejności:

1. Sprawdź system nazw i konstrukcję wzoru.
2. Zrób próbkę w docelowym splocie.
3. Zmierz oczka i rzędy.
4. Sprawdź zachowanie próbki po praniu lub blokowaniu.
5. Wykonaj całość i licz oczka po każdym rzędzie.

Znacznik oczek zakładaj na początku każdego okrążenia. Obserwuj gęstość, rozciągliwość, prześwity i kierunek deformacji. Dzięki temu poprawiasz przyczynę błędu, czyli szydełko, napięcie, konstrukcję zwiększeń albo włóczkę, a nie maskujesz skutku na końcu.

Jakie błędy popełniają początkujące i jak pruć robótkę?

Typowe problemy mają proste przyczyny:

Jak pruć robótkę:

1. Wyjmij szydełko z ostatniej pętli.
2. Pociągnij delikatnie za nitkę, a oczka rozplotą się jedno po drugim.
3. Gdy dojdziesz do miejsca błędu, wsuń szydełko w ostatnią pętlę i kontynuuj pracę.
4. Włóczkę z mocno zagniecionymi odcinkami zwilż parą, żeby się wyprostowała.

Na początku to normalne, że oczka są nierówne. Kilka godzin ćwiczeń zwykle wystarcza, żeby rytm ręki się ustabilizował.

Jaki pierwszy projekt szydełkowy wybrać na start?

Na pierwszy projekt wybierz prostokątną podkładkę lub kwadrat babci. Wymagają jedynie łańcuszka, oczek ścisłych i słupków, a efekt widać już po kilku godzinach.

Propozycje na start:

• Podkładka pod kubek – 20 oczek łańcuszka, około 20 rzędów oczek ścisłych, bawełna kategorii 4.
• Szalik – wąski prostokąt ze słupków lub oczek ścisłych, wygodny do ćwiczenia równego brzegu.
• Mały amigurumi – kula pracowana w okrążeniach, która uczy zwiększeń i zmniejszeń.

Plan ćwiczeń na pierwszy tydzień:

1. Dzień 1–2 – węzeł startowy, łańcuszek i pierwszy rząd oczek ścisłych.
2. Dzień 3–4 – słupki oraz półsłupki w kwadracie 15 × 15 cm.
3. Dzień 5–6 – podkładka z licznikiem oczek po każdym rzędzie.
4. Dzień 7 – wplatanie końcówek i ocena efektu.

Materiały wideo ułatwiają pokonanie początkowych trudności, ponieważ pokazują ruch dłoni z bliska. Wybierz krótkie filmy trwające 1–3 minuty, w których autor pracuje jasną włóczką i rozkłada każdy ruch na etapy. Dobrze pasuje do tego podejście znane z nauki szycia, które opisuje kompleksowy poradnik dla początkujących, gdzie kolejność kroków i ćwiczenie na próbkach przynoszą takie same korzyści.

Czy szydełkowanie pomaga się odprężyć?

Szydełkowanie może wspierać relaks i poczucie satysfakcji, jednak nie leczy zaburzeń. W badaniu „Happy Hookers”, w którym wzięło udział 8391 osób z 87 krajów, 78,5% respondentów szydełkowało, żeby się odprężyć, a 89,5% deklarowało większy spokój. Średnia ocena nastroju wzrosła z 4,19 przed szydełkowaniem do 5,78 po nim.

Szwedzkie badanie 6756 kobiet pokazało, że codzienne rękodzieło wiązało się z niższym poziomem napięcia i stresu. Z kolei analiza brytyjska obejmująca 7182 dorosłych wykazała związek rękodzieła z większym zadowoleniem z życia, ale nie z niższym lękiem czy samotnością.

Większość tych badań opiera się na ankietach i samoocenie uczestników, więc nie dowodzą bezpośrednio, że szydełko leczy depresję lub lęk. W mojej pracy doradczej widzę jednak, że klientki chętniej wracają do hobby, w którym po godzinie mają widoczny postęp.

Podobnie jest przy pracy ze skórą czy igłą. Wiedza o tym, jak szyć igłą lub jak szyć skórę, też opiera się na powtarzalnych ruchach, które z czasem układają się w automatyczny rytm.

Podsumowanie

Szydełkowanie zaczyna się od węzła startowego, łańcuszka i oczek ścisłych, a każde wyższe oczko powstaje przez dodanie narzutów. Do nauki wystarczy szydełko 4–5 mm i jasna włóczka kategorii 4. Próbka pozwala dobrać narzędzie, a liczenie oczek po każdym rzędzie chroni przed krzywymi brzegami. Znajomość systemu nazw i symboli pomaga czytać wzory. Zacznij od małej podkładki i ćwicz kilka dni z rzędu – tak najszybciej opanujesz, jak robić na szydełku.

FAQ

Q: Ile czasu zajmuje nauka szydełkowania?

A: Podstawy, czyli łańcuszek i oczka ścisłe, opanujesz w 1–2 godziny. Równy rytm pracy i stałe napięcie nitki wypracujesz po kilku dniach ćwiczeń.

Q: Ile kosztuje zestaw na początek?

A: Szydełko kosztuje kilka złotych, a motek bawełny lub akrylu zwykle od kilku do kilkunastu złotych. Całość zmieści się w kilkudziesięciu złotych.

Q: Czy leworęczna osoba może uczyć się z tych samych opisów?

A: Tak. Opisy tekstowe działają bez zmian, natomiast schematy i zdjęcia trzeba odbić lustrzanie. Spirale w amigurumi skręcają wtedy w przeciwną stronę, co nie jest błędem.

Q: Czym różni się szydełko tunezyjskie od zwykłego?

A: Szydełko tunezyjskie ma długi trzonek, na którym mieści się cały rząd pętli. Wymaga rozmiaru o 1,5–2 większego niż na banderoli, co ogranicza zawijanie dzianiny.

Q: Czy szydełkowe ubrania z sieciówek są robione ręcznie?

A: Prawdziwego szydełkowania nie da się wykonać maszynowo. Wyroby tego typu to zwykle dzianiny osnowowe imitujące wygląd, a autentyczny wyrób szydełkowy jest zawsze ręczny.